ÇEMİŞGEZEK YEMEKLERİ

    Kül Gömbesi (Ocak Gömbesi): Hamur mayasız olarak teşt’te yoğrulur. Ocağın tabanında pişirilir. Önce ocakta ateşi iyice yakılır. Sal (ocağın tabanı) kızınca ateş çekilir. Tabanı ıslak bir çapıtla(bez) silinir. Süpürüldükten sonra hamur sal üzerine serilir ve üzerine saç konur. Saçın üzerinde tekrar ateş yakılır. Ekmek sal ve üstteki saçın ısısıyla pişer. Bu ekmek çıkarıldıktan sonra ya olduğu gibi yenir veya üst kapağı (kabuğu) oyulup yumuşak kısmı çıkartıldıktan sonra içine tereyağ dökülür, kapağı tekrar kapatılır. Bu şekilde kurabiye gibi olur.
     Değirmen Pagaçası (Poğaçası): Değirmende sıra beklerken ekmek bitip de köyden ekmek gelmezse değirmendeki undan pağaç denen bir ekmek yapılarak yenir. Un, ağaçtan yapılmış hamur teknesinde yoğrulur. Kenarlarına pürüzlü siyah volkanik taşlar (bazalt) dizilmiş olan ocakta odun yakılır. Bir taş da serbest olarak ateşin üzerine konur. Taşları kızdırdıktan sonra ateş temizlenir. Taşların büyüklüğünde pide gibi top top edilmiş hamur bu kızgın taşların üzerine vurulur (yapıştırılır). Üzerine de aynı taştan bir kapak kapatılır. Böylece ekmek pişer. Pişen ekmek soğuk sıva taşı ile alınır. Bu ekmek tuzsuzdur. Çok lezzetli olduğundan değirmenden dönenden pağaça umarlar (beklerler).
   Yumurtalı Ekmek: Mısır unundan yapılır. Ekmeği pişirdikten sonra üzerine sarımsaklı yoğurt döküp yerler. Yumurtalı ekmek yağda kızartılarak da yenir.
    Cumur: Yağ kızdırıp içine ekmek doğranır. Ekmekler keklik burnu gibi kızarınca yenir.
Yumurtalı Tepsi Kumbiği: Un, süt ve yumurta ile hamur yoğrulur. Baklava biçimi verilip tepsiye yerleştirilir. Üzerine bir miktar çörek otu, küncü (susam) ekilerek köz üzerine konur. Üstü ekmek pişirme saçı ile kapatılır. Saçın üzerinde de ateş yandırılır (yakılır). Hamur iki ateş arasında pişer.
   Hırınç: Un, ılınmış suya azar azar dökülerek karıştırılır. Tuz eklenir. Yoğurt kıvamına getirilir. Öte yandan ocağın üzerine saç yerleştirilir ve çapıtla yağlanır. Yoğurt kıvamındaki cıvık hamur bir ağaç veya bakır çemçe (çömçe) ile kızgın saç üzerine dökülür. Saça yayılan hamur bir müddet sonra pişer. Piştikten sonra tepsiye alınır ve üzerine bir miktar su ile ısıtılmış sarımsaklı yağ dökülür. Yumuşak bir yemek olur.
   Kuymak (Bulamaç): Ilık suya un çalınır. Ateş üzerinde pişirilip kaplara dökülür. Üzerine kaşıkla çukurlar yapıp içlerine kızartılmış tereyağı dökülür. Tatlı olması istenirse yağa şeker, bal veya pekmez katılır.
   Erişte Pilavı: Erişte önceden saç üzerinde kavrulur. Pişirileceği zaman sıcak suda haşlanır, suyu süzülür. Yağla kızartılana kavurma üzerine dökülerek yenir.
   Su Böreği: İnce una iyi açılması için bir miktar zeytinyağı karıştırılır, honça üzerinde oklava ile açılır. Açılan yufkalar kaynar suya batırılıp süzüldükten sonra tepsiye düzgün olarak kat kat yerleştirilir. Yufka katları arasına erimiş yağ, peynir, maydanoz, nane konur, az biber ekilir. Tepsi üzerine ikinci bir tepsi kapatılarak köz üzerinde pişirilir.
   Bişi: Yumurtaya yoğurt kıvamına gelinceye kadar unu çalınır. Tavada erimiş tereyağı veya zeytinyağı üzerine kaşıkla dökülerek pişirilir. Çatal, kaşıkla alınarak tabaklara konur, toz şeker ve tatlı ile yenir.
   Halbur (Kalbur) Hurması: Un, süt, yumurta ile hamur yoğrulur. Hamura hurma biçimi verilir, kalburun gözlerine bastırarak damgalanır. Bakır tavada pişirilir, sade yağlı kurabiye haline gelir. tabağa konurken üzerine şeker ezmesi veya bal şerbeti dökülür.
   Baklava: Yuka (Yufka) açılır, arasına ceviz, badem içi, yağ konur. Su böreği gibi tepside pişirilir. Üzerine tatlı dökülür. Dilim, dilim kesilir.
   Kumaşlı Çorbası: Undan hamur yaparlar, fındık büyüklüğünde şekillendirirler. İrmik denen mercimek ve döğme kırıkları ile çorba pişirilir.
  Mahluta Çorbası: Bir ölçek yarma, iki ölçek su, bir çay bardağı çekilmiş mercimekten yapılır. Önce su kaynatılır, kaynayan suya yarma ve mercimek katılarak pişirilir. Tencere indirilmeden tavada kızartılmış tereyağ dökülür, bir miktar daha ateşte tutulur.
  Şakka Çorbası: Şakka’ya mercimek katarak kışın yapılan bir çorbadı.
  Erişte Çorbası: Şakka çorbası gibi mercimekle beraber pişirilir. Bunların dışında düğün çorbası, bıtbıtık   (Pitpitik) çorbası gibi genellikle döğmeden yapılan ayranlı ve yoğurtlu çorbalar vardır.
  Haşlama et: Suda haşlanarak pişirilen ettir.
  Kızartma et: Et ve kemikleri ufak ufak doğranıp kazanda pişirildikten sonra ayrıca kırmızı biber, reyhan, yağ, tuz ile yağda kızartılır.
   Döğme Kebap: Et döğeceği üzerinde et keserle dövülür. Macun gibi olduktan sonra tuz, reyhan, maydanoz, biber katılarak saç veya tava üzerinde kızartılır.
   Kavurma: Kavurmadan yapılan et yemeğidir.
   Keşkek: Bastırma adı verilen ve güneşte kurutulan etli kemikler döğme ile birlikte kazanda pişirilir.        Kelle Paça: Davarın kelle ve paçaları pişirildikten sonra et kısmı ayıklanarak ve üzerine sarmısak, tuzlu su, baharat ve yağ eklenerek yapılan yemektir.
     Bumbar Dolması: Davarın bumbar, bağırsak ve midesi paklanır (temizlenir), bulgur, su, tuz, reyhan, maydanoz, biberle bir içi hazırlandıktan sonra bağırsak içine parmakla itilerek doldurulur. Ağızları bağlanır. Kazana kelep gibi yerleştirilerek pişirilir. Kazandan çıktıktan sonra üzerine yağ dökerek doğranır.
   Yoğurtlu Köfte: Unlu düğürcek yoğrulur, ceviz büyüklüğünde yuvarlak köfteler yapılarak kazanda pişirilir. Sarımsaklı yoğurt ve yağla terbiye edilir.
   Etli Köfte: Et keserle et döğeceğinde kesilir. Bir miktar un, bir miktar bulgurla yoğrulur, buna reyhan ve maydanoz katılır, düğme biçimi tekerlekler yapılarak kazanda pişirilir. Tepsilere konulur, soğuduğu zaman üstüne yağ dökülerek yenir.           
   İçli Köfte: Düğürcek az miktarda un ile sıcak suda ıslatıldıktan sonra tekrar un katılarak yoğurulunca erir. Soğan, kavurma et, küncü (susam) veya kabuksuz çekirdek havanda dövülerek tavada soğan ve yağ ile kızartılır. Hazırlanan bu iç, düğürcek’li karışıma baş parmakla boşluk yaparak doldurulur, ağzı kapatılır. Kazanın içerisine dizilir, su konarak pişirilir. Tepsiye çekilir (dizilir). Tamamen soğuyunca üzerine yağ dökülüp yenir.
   Hazırlop Köftesi: Culbant köftesi de denir. El değirmeninde öğütülmüş mercimek ve culbant ıslatılır, un katılarak yoğrulur. İçerisine soğan doğranır, maydanoz konur, yoğrulup hamur edilir. Elle sıkılır, silindir şeklini alır, üzerinde beş parmağın izi kalır. Kazana yerleştirilip pişirilir. Kırmızı biber yağda terbiye edilerek üzerine dökülür.
    Nahna (lahana) Köftesi: Unla bulgur ve et yoğurulur. Lahana yaprakları biraz pişirilir. Hamur yapraklar arasına konarak silindir şeklinde sıkılır. Kazanda pişirilir. Tepsiye çekerek üzerine limon sıkılmış veya limon tuzu konmuş yağ dökülür.
   Bağ teveği Sarması: Bulgur, un, et, maydanoz, reyhan, biber yoğrulur. Suda pişirilmiş bağ teveği arasına konup sarılır. Kazanda pişirilir. Üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Aynı şekilde lahana sarması da yapılır.
    Soğan Dolması: Kabuğu soyulan soğan haşlanır. Bulgurla et ve baharat karıştırılır, soğan doldurulur. Piştikten sonra üzerine yağ ve limon yahut domates salçası konur.