|
M.Ö.4000 yıllarından başlatılan
tarihi ile Çemişgezek adı; Hititler
zamanda Çemişgezek çevresine İŞUVA ,
Asur kaynaklarında Urartular öncesi
devirde ise ZUHMA
Urartular döneminde TAMİŞKİŞ , Part
Krallığı ve Persler devirinde ise
Çemişgezek- Harput yöresine Sop hane
Roma döneminde Hieroplis olarak bilinen
Çemişgezek, Bizans İmparatorluğu
zamanında TSİMİSCA olarak değişmiştir.
19 yy batılı kaynaklarda Çemişgezek(
Tschimch gezek ) 19.yy Ermeni
kaynaklarında latin harfleriyle Tchemesh-Getzak
olarak yazılmaktaydı.
Ancak tarihçesini 1200’lü
yılların başından başlatmak doğru
olacaktır. Bu yıllarda Saltukoğulları
beyliğinin Anadolu Selçuklu Sultanı
Rükneddin Süleyman Şah tarafından
ilhakından sonra son Saltuklu hükümdarı
Nasreddin Muhammed’in oğlu Melikşah
Çemişgezek’e çekilerek burayı beylik
merkezi haline getirmiştir.
Çemişgezek beyliği Kanuni Sultan
Süleyman zamanına kadar mevcudiyetini
sürdürmüşken bu dönemde Çemişgezek Beyi
Pir Hüseyin Beyin ölümü üzerine
evlatları arsında başlayan mücadele
sonrası beylik iki sancağa ayrılmıştır.
1518 yılında Yavuz Sultan Selim
zamanında o döneme kadar sancak olarak
idare edilen Çemişgezek liva haline
getirilerek Diyarbakır eyaletine
bağlanır.Bu yıllarda Çemişgezek
kanunnamesi yayınlanarak buranın gelir,
gider, ekonomi ve yönetim sistemi karara
bağlanır.
1568 yılında yapılan yeni bir
düzenleme ile Çemişgezek sancağı
Diyarbakır beylerbeyliğinden alınarak
Erzurum beylerbeyliğine bağlanır.Bu
tarihlerde sancak merkezi Çemişgezek’e 9
nahiyenin bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak Çemişgezek’in Erzurum
beylerbeyliğine bağlılığı fazla sürmez
ve 1609 yılında tekrar Diyarbakır
beylerbeyliğine bağlanır.
Çemişgezek bu şekilde uzun yıllar
Diyarbakır eyaletine bağlı bir sancak
olarak idare edildikten sonra 1858
yılında kazaya dönüştürülerek Harput’a
bağlanır.
1880 tarihine gelindiğinde ise
Çemişgezek’in Keban’a bağlı bir nahiye
olduğunu görmekteyiz.
1881 tarihinde ise Dersim vilayeti
teşkil edilir. Çemişgezek’te kaza haline
getirilerek vilayet merkezi olan Hozat’a
bağlanır.
1887(H.1304) yılında Dersim
vilayeti lağvedilerek sancak haline
gelmiş ise de Çemişgezek yine Dersim’e
bağlı kalmıştır.1925 yılında Dersim
Sancağı da kaldırılınca Çemişgezek de
diğer kazalar gibi Elazığ’a
bağlanmıştır.
25 Aralık 1935 tarih ve 2885
sayılı kanun ile Erzincan vilayetinin
Pülümür, Elazığ vilayetinin Hozat,
Nazmiye, Mazgirt, Pertek ve Çemişgezek
İlçelerinin bağlandığı Tunceli vilayeti
teşkil edildi. Ancak Tunceli vilayeti
özel kanuna göre 01.01.1947 tarihine
kadar geçici merkezinin bulunduğu
Elazığ’dan idare edilmiş, 30 Aralık 1946
tarih ve 4993 sayılı kararla il merkezi
kalan kasabasına nakledilmiştir.
Çemişgezek o tarihten bugüne kadar
Tunceli vilayetinden idare edilmektedir.
İlçenin Belediye teşkilatı 1881’de
kurulmuştur.
Bugün
ilçeye bağlı 31 köy muhtarlığı ve 29 mezrası bulunmaktadır. |